NỘI SOI ĐẠI – TRỰC TRÀNG

I/ Nội soi đại tràng là gì.
        Đây là một phương pháp thăm khám trực tiếp phần đại trực tràng (ruột già) nhờ vào một ống soi mềm nhỏ đường kính khoảng 1 cm đưa vào qua hậu môn. Nhờ quan sát hình ảnh trên máy soi, bác sĩ có thể biết được các bất thường đang xảy ra bên trong ruột. Từ đó, có được chẩn đoán và phương pháp điều trị thích hợp.


II/ Tại sao phải nội soi đại tràng.
Ống tiêu hóa là một cơ quan rất khó chẩn đoán bệnh lý. Các phương pháp hiện đại như siêu âm, chụp cắt lớp điện toán (CT) hay cộng hưởng từ (MRI) dù rất đắt tiền nhưng vẫn có giá trị rất ít trong chẩn đoán bệnh lý ống tiêu hóa. X-quang đại tràng bằng cách bơm barýt có thể dùng trong một số trường hợp nhưng vẫn không chính xác bằng nội soi. Qua máy nội soi, bác sĩ có thể phát hiện các tổn thương rất nhỏ chỉ vài mm, có thể sinh thiết để tìm ung thư. Ngoài ra, soi đại tràng có thể dùng để cắt polyp (polyp là nguyên nhân rất thường gặp gây tiêu ra máu và hóa thành ung thư).
III/ Những ai phải soi đại tràng.
* Chỉ định soi đại tràng tương đối chặt chẽ. Các lý do thường nhất là:

1/ Nội soi chẩn đoán được chỉ định khi có các triệu chứng gợi ý bệnh lý đường tiêu hóa dưới:
– Xuất huyết tiêu hóa dưới.
– Bệnh lý viêm, loét, u đường tiêu hóa dưới: với mục đích xác định chẩn đoán, độ lan rộng, mức độ viêm-bản chất u, rà soát biến chứng của bệnh như hóa ác.
– Bệnh nhân có các triệu chứng bệnh lý tiêu hóa dưới không lý giải được: tiêu chảy kéo dài không lý giải được, đau bụng không lý giải được.
– Rà soát ung thư giai đoạn sớm các đối tượng nguy cơ cao: đa polyp đại tràng, K đại tràng gia đình, theo đõi sau cắt polyp đại tràng hóa ác qua nội soi, sau cắt đoạn ruột điều trị K đại tràng, viêm loét trực đại tràng…
–  Xác định bản chất các tổn thương hẹp đại tràng.
– Khi có các bất thường trên X quang khung đại tràng cản quang nhưng chưa xác định được…
2/ Nội soi điều trị được chỉ định khi có các vấn đề cần can thiệp sau: 
– Cắt Polyp đại tràng qua nội soi.
– Nong các tổn thương hẹp đại tràng, đặt ống thông hay còn gọi stent (do ác tính, do tia xạ, do viêm mạn…).
– Cầm máu một số tổn thương như loạn sản mạch máu, chảy máu từ cuống polyp sau cắt polyp…
– Lấy dị vật đường tiêu hóa dưới
– Ngay cả khi chẩn đoán đã rõ ràng (viêm, loét hay u…), bệnh nhân cũng có thể được chỉ định  nội soi đại tràng để lấy mẩu xét nghiệm tìm vi trùng hay tìm ung thư.
– Nói chung, chỉ định nội soi đại tràng cần phải chặt chẽ và cần có sự cân nhắc cẩn thận của bác sĩ điều trị.
IV/ Nội soi đại tràng có nguy hiểm không.
– Nói chung, nội soi đại tràng là một thủ thuật khá an toàn và ít khi có tai biến. Do đại tràng rất dài và phần ống soi đưa vào phải qua nhiều chỗ gập góc hay xoắn, thủ thuật có thể làm bệnh nhân  thấy đau. Thủng ruột rất ít khi gặp và thường chỉ xảy ra khi bệnh nhân có bệnh viêm nhiễm nặng làm vách ruột mỏng đi.
– Vấn đề thường gặp là cảm giác đầy bụng sau khi soi. Nguyên nhân gây đầy bụng là do bác sĩ phải bơm hơi vào trong lòng ruột để thấy rõ tổn thương. Cảm giác này sẽ hết nhanh chóng sau khi bệnh nhân đánh hơi vài lần. Do tính chất an toàn của thủ thuật, nội soi đại tràng có thể thực hiện cả cho các bệnh nhân ngoại trú mà không cần phải nhập viện.
V/ Nội soi đại tràng cần chuẩn bị như thế nào.
*  Hướng dẫn cách uống thuốc:
Bước 1: Pha thuốc Fleet vào 200ml nước lọc, uống hết nghỉ ngơi trong 10 phút.
Bước 2: Uống thêm 3 lít nước trong vòng 3 giờ.
Sổ sạch phân khi đi vệ sinh thấy phân trong như nước mới đạt.
Bước 3: Ngưng nước (không uống thêm nước) khoảng 1 giờ sau là soi được.
Ví Dụ:  5 giờ sáng pha chai Fleet vào 200ml nước. (uống hết trong 10 phút)
– 5 giờ 10 phút đến 8 giờ 10 phút (uống thêm 3 lít nước)
– Đúng 8 giờ 10 phút ngưng nước.
– 9 giờ có mặt tại phòng khám.
* Chú ý: uống nước từ từ chia đều ra trong 3 giờ, tránh uống nhanh dễ gây nôn ói.
VI/ Nội soi đại tràng thực hiện ra sao.
– Nội soi được tiến hành ở phòng soi
– Trước khi soi, bệnh nhân sẽ được thăm khám ở hậu môn để đánh giá các tổn thương ở thấp nếu có. Thuốc tê được tại chỗ được sử dụng để làm bớt khó chịu khi đưa ống soi vào cũng như có tác dụng bội trơn.
– Lúc đầu, bệnh nhân soi ở tư thế nằm nghiêng bên trái. Máy soi được đưa qua hậu môn và dần dần đi sâu qua các đoạn ruột. Từng lúc bệnh nhân có thể thấy khó chịu, chướng bụng hay đau do ống soi làm căng ruột. Hãy thông báo cho điều dưỡng hay bác sĩ để điều chỉnh ngay. Thỉnh thoảng, bệnh nhân sẽ được yêu cầu thay đổi tư thế hoặc điều dưỡng sẽ ấn nhẹ vào bụng bệnh nhân. Những biện pháp này nhằm giúp ống soi đi dễ dàng và ít gây đau hơn. Khi cần sinh thiết, bác sĩ sẽ thực hiện nhanh và bệnh nhân không cảm thấy đau.
– Toàn bộ quá trình soi kéo dài từ 5 đến 30 phút, nhanh nhất nếu được sự hợp tác tốt của bệnh nhân. Đối một số trường hợp khó, bệnh nhân có thể được tiêm thêm thuốc an thần hay chống co thắt để bớt khó chịu.
VII/ Cần chú ý gì sau khi soi đại tràng.
– Bệnh nhân có thể nghỉ ngơi một thời gian ngắn trước khi ra về. Nếu soi đại tràng kết hợp với gây mê, quá trình nội soi sẽ hoàn toàn không đau đớn cũng như có  bất cứ cảm khó chịu nàoCần có người nhà đi theo khi nội soi đại tràng vì bệnh nhân không thể tự lái xe, đi lại ít nhất 1 giờ sau khi nội soi.
– Một giờ sau khi nội soi đại tràng, bệnh nhân có thể ăn uống trở lại bình thường nếu bác sĩ không có hướng dẫn đặc biệt gì khác.
-Bệnh nhân có thể ghi nhận một số vấn đề thường gặp sau soi đại tràng:
– Cảm giác đau bụng ít hay cảm giác mót rặn.
– Bụng có cảm giác chướng hơi nhẹ.
– Các cảm giác này là bình thường và biến mất nhanh. Nếu có bất thường như đau bụng, chướng bụng tăng nhiều gây khó chịu hoặc đi cầu ra máu sau sinh thiết, cắt polyp qua nội soi, cần thống báo với bác sĩ và nhập viện ngay
– Bác sĩ nội soi sẽ giải thích về các tổn thương ghi nhận và điều dưỡng sẽ hẹn ngày lấy kết quả sinh thiết nếu có. Cần lấy kết quả sinh thiết sớm vì nó rất quan trọng để có chẩn đoán chính xác hơn.
                     HIỆN NAY TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN YÊN LẠC ĐÃ THỰC HIỆN                                             THƯỜNG QUY NỘI SOI ĐẠI – TRỰC TRÀNG.

Chia sẻ